Wiadomości z miasta i gminy

    

 

Obalajmy mity i stereotypy na temat przemocy 
(11.05.2017)

A A A

  

Diagnoza zjawiska przemocy w gminie Żarów (badania z roku w 2015r.) wykazała, iż w naszym środowisku lokalnym w dalszym ciągu funkcjonują pewne przekonania, uwarunkowane kulturowo, przekazywane od kilku pokoleń na temat przemocy w rodzinie.

Są to mity i stereotypy, które wpływają w znacznym stopniu na społeczne postrzeganie zjawiska przemocy w rodzinie. Opisują "pożądane" relacje w rodzinie pomiędzy żoną, a mężem oraz pomiędzy rodzicami i dziećmi, wyznaczają role kobiece, mężczyźnie, dzieciom. Często dają wskazówki, jak należy postępować wobec problemów rodzinnych. Wiele z nich sprzyja niestety przemocy, usprawiedliwia ją, a nawet powstrzymuje świadków przemocy od reakcji, a tym samym uniemożliwia wsparcie osobom doświadczającym przemocy.

Wokół zjawiska przemocy funkcjonuje szereg mitów i stereotypów, oto kilka przykładów:

MITY I STAREOTYPY

FAKTY

Przemoc w rodzinie to problem marginesu społecznego, dotyczy rodzin patologicznych wedle przekonań „to tacy porządni ludzie, niemożliwe, żeby była tam przemoc”, "przemoc i alkohol, to jedno", "oni oboje mają wyższe wykształcenie - nie mogli tego zrobić swojemu dziecku", itp.;

 

Przemoc może dotknąć każdego bez względu na to z jakiego środowiska się wywodzi, bez względu na jego wykształcenie i pozycję społeczną.

Nie należy wtrącać się w cudze sprawy.  To, co dzieje się w domu jest wyłącznie sprawą rodziny:

"brudy pierze się we własnym domu", "co to za ptak, co własne gniazdo kala?", "wolnoć Tomku w swoim domku", "mój dom - moją twierdzą", "bliscy nie krzywdzą",

 

 

Im wcześniejsze „wtrącanie się", tym większa szansa na zatrzymanie przemocy i zapobiegnięcie tragedii. Przemoc, wykorzystywanie, bicie, krzywdzenie osób bliskich jest przestępstwem, tak samo groźnym i podlegającym karze jak przemoc wobec obcych. Fakt zawarcia małżeństwa czy mieszkanie pod jednym dachem nie stanowi okoliczności zezwalających na przemoc ani nie znosi odpowiedzialności za popełnianie czynów karalnych przez prawo. Przemoc w rodzinie nie jest sprawą prywatną, jest przestępstwem i istotnym problemem społecznym. Pierwszym krokiem do jej przerwania jest przełamanie izolacji i milczenia.

 

To był jednorazowy incydent, który się nie powtórzy: „to się wydarzyło tylko raz”, „obiecywał że więcej się to nie powtórzy”.

Przemoc domowa rzadko jest jednorazowym incydentem, nie zatrzymana nasila się. Jeżeli nie zostaną podjęte stanowcze działania wobec sprawcy – przemoc się powtórzy.

 

Kobieta powinna wstydzić się, jeśli doznaje przemocy: "to wszystko twoja wina - powinnaś się wstydzić", "twoja rodzina - świadczy o tobie", "kobieta jest strażniczką domowego ogniska", "widocznie nie dosyć się starałaś", "musisz być samolubną egoistką",

Za przemoc odpowiada jedynie sprawca - niezależnie od tego, co robiła, lub jak się zachowuje ofiara. Nikt nie ma prawa krzywdzić swoich bliskich. Osoba doświadczająca przemocy ma prawo do  protestowania, obrony własnej, dbania o siebie: swoje bezpieczeństwo, potrzeby, komfort, dobre samopoczucie i prawa. Wstydzić powinna się jedynie osoba krzywdząca swoich bliskich.

Dla dobra dzieci powinno się znosić wszystko ze strony współmałżonka: "kobieta powinna poświęcić się dla dobra dzieci i rodziny", "powinnam wytrzymać wszystko dla dobra dzieci", "dzieci powinny mieć ojca", "lepszy zły ojciec, niż żaden" itp.:

Nic nie usprawiedliwia i nie uzasadnia znoszenia przemocy ze strony partnera.

Dzieci wychowujące się w rodzinach, gdzie jest przemoc "nasiąkają" przemocą. Nawet jeśli nie są bezpośrednio bite, upokarzane, wykorzystywane, zaniedbywane i molestowane, a "tylko" obserwują przemocowe traktowanie matki przez ojca, to równocześnie są osobami doznającymi przemocy. Dzieci, które są "tylko" świadkami przemocy w rodzinie, są jednocześnie jej ofiarami.

Przyczyną przemocy w rodzinie jest alkohol: "wszystko przez to picie, poza tym - to dobry mąż i ojciec", "przestanie pić, wszystko będzie dobrze",  "może się ocknie i zrozumie - to taki dobry człowiek

 

 

Nawet uzależnienie od alkoholu nie zwalnia od odpowiedzialności za czyny dokonane pod jego wpływem. Alkohol jedynie ułatwia stosowanie przemocy, sprawcy często piją po to, by znęcać się i bić swoich bliskich, a stanem nietrzeźwości próbują usprawiedliwiać swoje zachowania, by uniknąć odpowiedzialności. Należy karać sprawcę przemocy i leczyć jego chorobę.

 

Dziecko ma obowiązek słuchać rodziców. Jeśli dziecko jest nieposłuszne i niegrzeczne, jeśli nie szanuje rodziców, rodzice mają prawo „doprowadzić je do pionu” za pomocą kar fizycznych: „dostał bo zasłużył”, „d... nie szklanka”, „moi rodzice mnie bili, a wyrosłem na porządnego człowieka”

 

Bicie jest niedopuszczalnym środkiem wychowawczym. Nic nie usprawiedliwia podniesienia ręki na dziecko. Nie wolno stosować przemocy wobec dzieci, gdyż agresja rodzi agresję, bicie upokarza.  W gniewie rodzic jest niebezpieczny, ponieważ nie kontroluje siły uderzenia. Polskie prawo wprowadziło zakaz stosowania kar cielesnych wobec dzieci.

PRZEMOC = PRZESTĘPSTWO

 

Powyższe mity i stereotypy zaprzeczają istnieniu zjawiska przemocy w rodzinie, usprawiedliwiają stosowanie przemocy, służą do ukrycia czy zbagatelizowania problemu, przez co utrudniają prawidłowe reagowanie na akty brutalności czy okrucieństwa wobec bliskich. Dają sprawcy sygnał o społecznym przyzwoleniu na przemoc, umacniają w nim pewność siebie i poczucie bezkarności, zniewalając osobę doświadczającą przemocy, zmuszając ją do milczenia. Warto zatem wiedzieć, co jest mitem i stereotypem, aby nie ulegać fałszywym przekonaniom odbierającym siłę do walki o lepsze życie, wolne od przemocy.

Teresa Borowiec
Przewodnicząca Zespołu Interdyscyplinarnego

 

 


  


strona główna  |  do góry  |