W naszej gminie powstała wyjątkowa Ewidencja Sołtysów Gminy Żarów od 1945 roku, pierwsze tak kompleksowe opracowanie dokumentujące osoby, które na przestrzeni ponad 80 lat pełniły funkcję sołtysa w poszczególnych sołectwach.

To niezwykłe przedsięwzięcie ma nie tylko wartość historyczną, ale przede wszystkim stanowi piękną formę upamiętnienia lokalnych liderów i społeczników. Prace nad powstaniem ewidencji trwały wiele miesięcy. Dokumenty były poszukiwane w Archiwum Państwowym we Wrocławiu oraz w oddziale w Kamieńcu Ząbkowickim, a także Instytucie Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu. Każdy wpis został zweryfikowany i uzupełniony o dostępne informacje, aby stworzyć jak najbardziej rzetelne i kompletne opracowanie.

- To projekt o ogromnym znaczeniu dla naszej wspólnoty. Sołtysi od zawsze byli najbliżej mieszkańców, to oni reprezentowali ich sprawy, organizowali życie społeczne i dbali o rozwój wsi. Dzięki tej ewidencji oddajemy Im należny szacunek i zachowujemy ich dorobek dla przyszłych pokoleń – podkreśla burmistrz Przemysław Sikora.

Stworzenie ewidencji nie było zadaniem łatwym, dotarcie do części dokumentów było prawdziwym wyzwaniem. Informacje wymagały weryfikacji w kilku źródłach. Tego trudnego zadania stworzenia kompletnej ewidencji sołtysów gminy Żarów od końca II wojny światowej podjęli się pracownicy Urzędu Miejskiego w Żarowie Marta Jarosz oraz archiwista Kacper Śladowski. 

- Stworzenie całej ewidencji zajęło nam łącznie 10 miesięcy. To było 18 delegacji do aż 3 instytucji państwowych, 250 przejrzanych akt i ponad 2000 zdjęć dokumentów, aby skompletować wszystkie dane o każdej kadencji sołtysów z okresu ostatnich 80 lat. Największym wyzwaniem było zebranie informacji o sołtysach z lat 1945-1960 ze względu na to, że większość dokumentacji się nie zachowała lub nie została nigdy przekazana do Archiwów, jednak finalnie udało się odnaleźć wszystkie potrzebne zapiski. Każde nazwisko sprawdzaliśmy bardzo dokładnie, aby mieć pewność, że ewidencja będzie rzetelna i kompletna. Bardzo się cieszę, że byłem częścią tak wspaniałego projektu. Sama idea stworzenia tej ewidencji była dla mnie niezwykłą, historyczną przygodą. To piękna pamiątka, która dokumentuje ciągłość lokalnego samorządu oraz pokazuje, jak wiele osób przez lata angażowało się w prace na rzecz mieszkańców – mówi archiwista Kacper Śladowski, zaangażowany w projekt.

- Efektem naszej wspólnej, wielomiesięcznej pracy jest uporządkowany i zweryfikowany dokument, który stanowi unikatową pamiątkę. To nie był łatwy projekt, wymagał mnóstwo pracy i zaangażowania, ale bardzo się cieszę, że powstał właśnie w takiej formie. Najważniejsze było dla nas to, aby nikt nie został pominięty. Każdy sołtys, bez względu na długość swojej kadencji, wniósł wkład w rozwój naszej gminy. Ta ewidencja to nie tylko spis nazwisk, to historia ludzi, decyzji i codziennej pracy na rzecz lokalnej społeczności. To dowód na to, że pamięć o osobach zaangażowanych w życie wspólnoty jest dla nas ważna i zasługuje na trwałe miejsce w historii gminy. To także inwestycja w pamięć, w tożsamość naszej małej Ojczyzny, którą wspólnie tworzymy i przekazujemy kolejnym pokoleniom – przyznaje Marta Jarosz z Urzędu Miejskiego w Żarowie.

Powstała ewidencja sołtysów gminy Żarów od 1945 roku z pewnością będzie cennym źródłem wiedzy dla historyków, uczniów czy badaczy historii lokalnej, ale także dla mieszkańców zainteresowanych dziejami swojej miejscowości. To coś więcej niż zwykły rejestr. To historia naszej gminy opowiedziana poprzez ludzi. 

Burmistrz Przemysław Sikora składa wielkie podziękowania na ręce pracowników Urzędu Miejskiego w Żarowie Marty Jarosz oraz Kacpra Śladowskiego za opracowanie ewidencji sołtysów. 

- Bardzo dziękuję pracownikom Urzędu Miejskiego w Żarowie Marcie Jarosz i Kacprowi Śladowskiemu za zaangażowanie, cierpliwość i skrupulatność przy tworzeniu ewidencji sołtysów. To efekt wielu miesięcy pracy, analizowania dokumentów i weryfikacji informacji. Nikt w okolicy nie posiada tak pełnego zestawienia obejmującego cały okres powojenny. To wspaniała pamiątka dla rodzin sołtysów i dla całej naszej społeczności – dziękuje burmistrz Przemysław Sikora.

Historia ewidencji sołtysów gminy Żarów na tym się nie zakończy. Pracownicy Urzędu Miejskiego w Żarowie mają już w planach kolejne ciekawe projekty, o których na pewno będziemy Państwa na bieżąco informować.

Magdalena Pawlik na podstawie informacji z UM Żarów