Uroczyście otwarty został 30 lipca 1796r. przez hrabiego Augusta W. von Burghausa. Dokładnie dziś przypada 230 rocznica mostu żelaznego na Strzegomce w Łażanach. Choć nie zachował się w całości do dnia dzisiejszego, bowiem zniszczony został w 1945r., jego ocalałe części są niewątpliwie cennym artefaktem dziedzictwa kultury.

Dokładnie 50 lat od zniszczenia mostu, podczas prac związanych z regulacją rzeki Strzegomki, szczecińska firma odnalazła na dnie części mostu. Następnie na zlecenie Zakładu Mostów Politechniki Wrocławskiej w sierpniu 1995r., wydobyto szczątki mostu. Z ponad 40 ton udało się zabezpieczyć ok. 3 tony elementów mostu. Były to głównie barierki, płyty żelazne pomostów, dźwigary łukowe, belki gzymsowe. Części te zostały zabezpieczone w siedzibie Politechniki Opolskiej. Kolejne elementy mostu wydobyto w 2003r. Zabezpieczono wtedy ponad 5 ton elementów, głównie płyt żelaznych pomostów i złożono w Żarowie.

Przy współpracy z dr inż. Przemysławem Jakielem z Politechniki Opolskiej oraz archeologiem Bogdanem Muchą z Żarowskiej Izby Historycznej udało się sporządzić dokumentację, na podstawie której 19 elementów szczątków żelaznego mostu w Łażanach, będących w posiadaniu gminy Żarów, zostały decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wpisane do rejestru zabytków. Przygotowany został także program prac konserwatorskich „Relikty żelaznego mostu łukowego w Łażanach z 1796 roku”. Ponadto, Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał pozwolenie na prowadzenie prac konserwatorskich z zakresu konserwacji technicznej i estetycznej reliktów żelaznego mostu łukowego.

- Gmina Żarów realizuje projekt „Renowacja i ekspozycja elementów żeliwnego mostu łukowego w Łażanach przez rzekę Strzegomkę”, w ramach którego planujemy pozyskać jak największą liczbę wszystkich ocalałych pozostałości dawnego mostu, ich zabezpieczenie i konserwację oraz ekspozycję najbardziej interesujących elementów na terenie naszego miasta, w sposób oddający charakter historycznej konstrukcji. Planujemy również stworzenie multimedialnej wystawy prezentującej dzieje budowy mostu i jego roli w dziejach mostownictwa. Pomysł ten zyskał już przychylność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wysłaliśmy także pismo do Rektora Politechniki Wrocławskiej z prośbą o pomoc w skompletowaniu elementów mostu znajdujących się na terenie kampusu Politechniki Wrocławskiej. Gdyby istniał, byłby niewątpliwie zabytkiem klasy światowej, dlatego zależy nam, aby pozyskać ocalałe części mostu od Politechniki Wrocławskiej i wyeksponować je w Żarowskiej Izbie Historycznej – mówi burmistrz Przemysław Sikora.

W związku z obchodzoną dziś 230. rocznicą mostu żelaznego na rzece Strzegomce, Żarowskie Stowarzyszenie „Labiryntarium.pl” przygotowało replikę mostu żelaznego w skali 1:25, którą można podziwiać w witrynie dawnej piekarni przy ul. Armii Krajowej 50/1 w Żarowie. Wykonawcą repliki mostu jest Pan Robert Kwiecień z Żarowa.

Możemy także Państwu zdradzić, że Gminne Centrum Kultury i Sportu w Żarowie przygotowuje okolicznościowe medale na pamiątkę 230. rocznicy otwarcia mostu żelaznego, które zostaną wręczone uczestnikom tegorocznych Żarowskich Biegów Strefowych. Dla uczestników wydarzenia będzie to także wspaniała pamiątka przypominająca o historii naszego wspaniałego zabytku.

Foto repliki mostu pochodzi ze zbiorów Żarowskiego Stowarzyszenia "Labiryntarium.pl"

Magdalena Pawlik